Według podziału fizyczno-geograficznego J. Kondrackiego obszar Powidzkiego Parku Krajobrazowego wchodzi w skład Pojezierza Wielkopolskiego, które dzieli się na szereg mniejszych jednostek - mezoregionów.

Zachodnie krańce omawianego terenu (okolice Jeziora Niedzięgiel-Skorzęcińskiego) zaliczają się do Równiny Wrzesińskiej. Jednostka ta rozpościera się na południe i zachód od zasięgu poznańskiej fazy zlodowacenia wiślanego, reprezentowanej przez Pojezierze Gnieźnieńskie, od zachodu graniczy z Poznańskim Przełomem Warty, od Południa z Kotliną Śremską i Doliną Konińską.

Pozostała część Powidzkiego Parku Krajobrazowego wchodzi w skład Pojezierza Gnieźnieńskiego. Od północy dolina Wełny dzieli je od Pojezierza Chodzieskiego, na zachodzie Poznański Przełom Warty rozgranicza z Pojezierzem Poznańskim, na wschodzie rynna goplańska i dolina Noteci dzielą od Pojezierza Kujawskiego i Równiny Inowrocławskiej, na południu zaś rozciąga się Równina Wrzesińska. Wschodnią część Pojezierza Gnieźnieńskiego Bartkowski (1970) nazwał Pojezierzem Mogileńskim. Cechuje się ono skupieniem dużych jezior rynnowych.

Obszar zaliczający się do Powidzkiego Parku Krajobrazowego rozciąga się na długiej, rozgałęziającej się rynnie jeziornej o kierunku z północnego-wschodu na południowy-zachód, ciągnącej się od Strzelna do Słupcy. Największym jeziorem w niej jest Powidzkie, następnie Ostrowskie, Budzisławskie, Wilczyńskie i inne.

Teren ten leży w granicach zasięgu zlodowacenia bałtyckiego, jego morfologia jest efektem bezpośredniej (formy akumulacji lodowcowej) i pośredniej (formy akumulacji erozji fluwioglacjalnej) działalności lądolodu, a także wynikiem wystąpienia zjawisk postglacjalnych, głównie holoceńskich (formy akumulacji eolicznej, formy erozji i akumulacji rzecznej, formy organogeniczne). Lądolód pozostawił po sobie ślady w postaci falistej wysoczyzny morenowej, podkreślonej kulminacjami wzgórz morenowych i pokrytej w znacznej części zdenudowanymi stożkami sandrowymi. Całość rozcinają silnie przeobrażone, o przebiegu południkowym rynny subglacjalne. Falista wysoczyzna morenowa na Pojezierzu Powidzkim reprezentowana jest słabo; przeważają tu lekko wypukłe, prawie równinne pola sandrowe. Zbudowane są one z piasków i żwirów wodnolodowcowych i obok wzgórz morenowych są terenami o najwyższym położeniu n.p.m. Wspomniane wzgórza morenowe są fragmentami moren czołowych. Największą i najlepiej wykształconą jest porośnięta lasem morena na zachód od Jeziora Powidzkiego.

Na tle rzeźby typowo plejstoceńskiej wyraźnie rysują się formy młodsze - poźnoglacjalne i holoceńskie. Wytwory późnoglacjalne towarzyszą ciągom jezior leżących w wypełnionych już całkowicie miałem piaszczysto-żwirowym rynnach subglacjalnych i przybierają postać podłużnych, wypukłych, wyższych terasów akumulacyjnych. Elementy te są podkreślone ciągami równin akumulacji torfowiskowo-jeziornej i torfowiskowo-rzecznej, będącej wynikiem całkowitego wypełnienia starych rynien utworami młodszymi. Tego typu formy geomorfologicznej w swej najbardziej charakterystycznej formie występują z następującymi ciągami jezior: Niedzięgiel (Skorzęcińskie)(od zachodu na wschód) i Powidzkie - Budzisławskie-Suszewskie-Wilczyńskie (od południa ku północy).

Zagłębienia bezodpływowe, małe ale licznie występujące są związane z powierzchniowymi odsłonięciami gliny morenowej.

Stosunkowo silne urozmaicenie powierzchni starszych trzeciorzędowych umożliwiło wydzielenie się na tym obszarze jednostek geomorfologicznych, takich jak baseny, rowy, obniżenia, równiny, wyniosłości, wały. Wycinanie lasów, orka, melioracje, regulacja rzek, budowa dróg ustawicznie zmieniają pierwotny relief. Cała badana powierzchnia należy do obszarów nizinnych - wysokości zawierają się od 98 m.n.p.m. w pobliżu Jeziora Powidzkiego do 120 m.n.p.m. w obrębie Leśnictwa Dolina oraz na zachód od Jeziora Ostrowickiego.

Pod względem morfometrycznym występują tutaj następujące typy rzeźby:

Charakterystycznym śladem degradacji lądolodu są liczne rynny polodowcowe, w znacznej części zajęte przez jeziora. Najważniejsze z nich to: